Opublikowany projekt ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw (Projekt po konsultacjach z 5 października 2026 roku) przynosi szereg rewolucyjnych zmian, które bezpośrednio dotkną branżę szkoleniową. Nowe regulacje modyfikują zasady egzaminowania, wprowadzają nowoczesne narzędzia cyfrowe oraz precyzują obowiązki właścicieli OSK.
Poniżej przedstawiamy szczegółową analizę kluczowych zapisów projektu z perspektywy ośrodków szkolenia kierowców.
1. Koniec placu manewrowego na egzaminie (Kat. B i B1) a obowiązek placu w OSK
To jedna z najważniejszych i najbardziej wyczekiwanych zmian, która wymaga jednak dokładnego oddzielenia tego, co dzieje się w WORD, od obowiązków szkoły jazdy:
- Egzamin państwowy bez placu: Zgodnie z nowelizacją, na państwowym egzaminie praktycznym dla kategorii B i B1 nie będzie już tradycyjnego placu manewrowego (jazdy między tyczkami, łuków czy ruszania z wzniesienia). Egzaminator w ośrodku ruchu drogowego sprawdzi jedynie przygotowanie do jazdy oraz stan techniczny podstawowych elementów pojazdu, a całość zadań będzie realizowana od razu w ruchu drogowym. W przypadku innych kategorii (np. A, C, D, T) egzamin na placu manewrowym pozostaje bez zmian.
- Zachowanie wyniku z placu (dla innych kategorii): Projekt wprowadza zasadę zachowywania ważności zaliczonego placu manewrowego na 24 miesiące w ramach tych kategorii, w których plac na egzaminie nadal obowiązuje.
- Obowiązek posiadania placu przez OSK: Mimo że plac znika z egzaminu państwowego dla kat. B i B1, projekt wprowadza przepis (nowy art. 28 ust. 2a), zgodnie z którym OSK prowadzące szkolenie w zakresie kat. B lub B1 nadal muszą posiadać plac szkoleniowy. Kluczowa różnica polega na tym, że nie musi on spełniać dawnych, rygorystycznych norm egzaminacyjnych WORD – ma to być plac (lub placówka) zabezpieczony przed dostępem osób trzecich w trakcie zajęć, służący do bezpiecznej nauki podstawowych manewrów pod okiem instruktora. Z wymogu tego zwolnione są m.in. jednostki wojskowe, szkoły prowadzące kształcenie branżowe w tym zawodzie oraz branżowe centra umiejętności.
- Symulatory na kursach: Projekt otwiera drogę do prowadzenia części zajęć praktycznych z zakresu rozpoznawania zagrożeń z wykorzystaniem symulatorów jazdy.
2. Rejestracja egzaminów wewnętrznych i cyfryzacja
Projekt mocno stawia na transparentność procesu szkoleniowego, co wiąże się z nowymi procedurami technicznymi dla szkół jazdy:
- Nagrywanie egzaminów wewnętrznych: Praktyczna część egzaminu wewnętrznego (dla kategorii objętych wymogiem rejestracji) będzie musiała być nagrywana za pomocą urządzenia technicznego zapewnionego przez OSK. Pliki z nagraniami należy przechowywać przez 90 dni (lub dłużej w przypadku sporów/postępowań) i udostępniać staroście na żądanie w ciągu 3 dni roboczych.
- Cyfrowa Karta Kursanta i Pilotaż: Ustawa tworzy ramy pod ewentualne wdrożenie cyfrowej karty kursanta w ramach programu pilotażowego. OSK uczestniczące w pilotażu będą m.in. rejestrować dane szkoleń przy użyciu pozycjonowania satelitarnego (GPS).
- Indywidualne programy szkolenia: Ośrodki biorące udział w pilotażu będą mogły wnioskować o zatwierdzenie indywidualnych programów szkolenia.
3. Ochrona prawna kursantów i stabilność uprawnień
W odpowiedzi na dotychczasowe problemy prawne, nowe przepisy chronią kandydatów, którzy wzorowo przeszli proces nauki:
- Zasada ochrony przed unieważnieniem: Pozytywny wynik egzaminu państwowego nie będzie unieważniany, jeśli przyczyna leży po stronie naruszeń w OSK (np. błędów instruktora czy dokumentacji), a kursant nie wiedział o tych nieprawidłowościach i nie mógł ich przewidzieć. Ciężar dowodu w tej sprawie spoczywa na organie prowadzącym postępowanie.
- Prekluzyjny termin 2 lat: Po upływie 2 lat od dnia przeprowadzenia pozytywnego egzaminu państwowego jego unieważnienie z przyczyn formalnych/organizacyjnych co do zasady nie będzie już dopuszczalne.
4. Zmiany kadrowe i organizacyjne dla OSK
- Wyższe wymagania dla instruktorów i wykładowców: Osoby ubiegające się o wpis na odpowiednie listy będą musiały legitymować się co najmniej wykształceniem średnim lub średnim branżowym. Wydłużono również wymagane okresy posiadania prawa jazdy dla kandydatów na instruktorów (m.in. do 5 lat).
- Ukrócenie seryjnego obalania egzaminów: Wprowadza się zakaz przystępowania do części praktycznej egzaminu państwowego więcej niż raz dziennie – uzyskanie wyniku negatywnego blokuje możliwość kolejnej próby tego samego dnia.
- Ważność teorii: Egzamin teoretyczny zdany po wejściu nowych przepisów w życie będzie ważny przez 12 miesięcy (dotychczasowe wyniki zachowują bezterminową ważność).P
- Doskonalenie kierowców z prawem jazdy: OSK zyskają jasne prawo do prowadzenia szkoleń dla osób posiadających już uprawnienia (np. w celu doskonalenia techniki jazdy), o ile zajęcia te odbywają się w ruchu drogowym.
5. Harmonogram wchodzenia w życie zmian
Znowelizowane przepisy wchodzą w życie etapami, co daje czas ośrodkom na dostosowanie się do nowych wymogów:
1 stycznia 2028 r. oraz 1 stycznia 2029 r. – kolejne etapy wdrażania m.in. cyfrowej karty kursanta i systemów teleinformatycznych.PDF
1 stycznia 2027 r. – m.in. zniesienie placu manewrowego na egzaminie państwowym dla kat. B i B1.PDF
1 lipca 2027 r. – m.in. przepisy dotyczące obowiązkowego nagrywania egzaminów wewnętrznych w OSK, nowe wymagania kwalifikacyjne dla instruktorów/wykładowców oraz utworzenie Centrum do Spraw Szkolenia i Egzaminowania przy ITS.
6. Nowe wyzwania edukacyjne: GDE oraz Hazard Perception w erze zmian
Wraz z ewolucją przepisów i szeroką reformą systemu szkoleniowego, do polskiego prawodawstwa i standardów edukacyjnych wchodzi pojęcie GDE (Goal for Driver Education – wielopoziomowy model edukacji kierowców). Model ten kładzie nacisk nie tylko na czystą mechanikę prowadzenia pojazdu, ale przede wszystkim na wyższą świadomość ryzyka, samoregulację i odpowiedzialność młodego kierowcy na drodze. Kompleksowe przygotowanie instruktorów oraz kursantów do tych wyzwań wymaga nowoczesnych materiałów dydaktycznych, które wykraczają daleko poza suche przepisy kodeksu drogowego. Doskonałym narzędziem pogłębiającym tę wiedzę jest książka Smart Driving. Nowoczesny ekosystem mobilności i bezpieczeństwa ruchu drogowego, która w przystępny sposób tłumaczy nowe trendy motoryzacyjne, systemy wsparcia kierowcy (ADAS) oraz filozofię bezpiecznej jazdy zgodną z europejskimi standardami.
SMART DRIVING Nowoczesny Ekosystem Mobilności i Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego
Równolegle projekt otwiera drzwi pod przyszłe testy percepcji zagrożeń (hazard perception test), stawiając przed szkołami jazdy zadanie skutecznego uczenia kursantów szybkiego dostrzegania niebezpieczeństw na drodze – czemu służyć ma m.in. dopuszczenie symulatorów jazdy podczas zajęć praktycznych. Aby skutecznie przygotować przyszłych kierowców na tę rewolucję, warto wdrożyć w ośrodku narzędzia łączące teorię z praktyką ekranową i algorytmiczną. Pomaga w tym aplikacja i platforma naukajazdy.app, która pozwala na bieżąco ćwiczyć refleks, analizę sytuacji kryzysowych oraz rozwiązywanie testów zgodnych z najnowszymi wymaganiami egzaminacyjnymi, dając OSK nowoczesną przewagę konkurencyjną na rynku.
